Amazon
Διαβάσαμε σε πολλά «ενημερωτικά» sites - όπου βέβαια λείπει μεγάλο κομμάτι της καθημερινής ενημέρωσης, ειδικά αν είναι αρνητικό για την κυβέρνηση, για το Μαρινάκη ή για κάποιον άλλο αυλικό «επιχειρηματία» ή «εκδότη/δημοσιογράφο» - για τη μεγάλη επένδυση που σχεδιάζει η Amazon στην Ελλάδα και τις πολλαπλασιαστικές επιδράσεις που θα έχει αυτή, στην ανάπτυξη της χώρας καθώς και στις τηλεπικοινωνιακές υποδομές.
Για να είμαστε πιο συγκεκριμένοι, η Amazon σχεδιάζει να επεκτείνει τις δραστηριότητες της σε περισσότερες από 30 μεγάλες πόλεις σε όλο τον κόσμο και μεταξύ των χωρών στις οποίες θα εγκαινιάσει «τις 30 νέες Τοπικές Ζώνες» συμπεριλαμβάνεται και η Ελλάδα, σύμφωνα με ανάρτησή της στο twitter. To ύψος της επένδυσης αναμένεται να φθάσει στα 150 -200 εκατ. ευρώ και αφορά στην ουσία υποδομές cloud που μειώνουν τον χρόνο απόκρισης (latency) εφαρμογών, προσφέρουν υπολογιστική ισχύ, ψηφιακό αποθηκευτικό χώρο, βάσεις δεδομένων κλπ.
Η Amazon και η Νέα Υόρκη
Πάμε να θυμηθούμε μία ιστορία από το παρελθόν όπου εμπλέκεται πάλι η Amazon και η πόλη της Νέας Υόρκης. Το 2017, λοιπόν, o κολοσσός του retail ανακοινώνει πλάνα για το χτίσιμο των 2ων Headquarters της εταιρείας (HQ2) και ζητά από τις πόλεις στις ΗΠΑ να υποβάλλουν προσφορές καθώς και κίνητρα για την προσέλκυση της επένδυσης. Για το διάσημο, λοιπόν, “HQ2” project, 238 πόλεις υπέβαλλαν προσφορές προσφέροντας φορολογικές απαλλαγές, προνόμια, εκπτώσεις με το Μεριλαντ για παράδειγμα να φθάνει στο αστρονομικό ποσό των $8.5 δισ. Εδώ να υπενθυμίσουμε ότι το κόστος που είχε προϋπολογίσει η Amazon για την κατασκευή των κεντρικών γραφείων ανερχόταν στο ποσό των 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων ενώ είχε υποσχεθεί τη δημιουργία 50.000 νέων θέσεων εργασίας. Για την ιστορία νικήτριες πόλεις σε αυτή τη «μάχη» αναδείχθηκαν η New York City and η Arlington της Virginia, προσφέροντας συνολικά $2 δισ. σε φορολογικές πιστώσεις και παροχές προς τον πολυεθνικό κολοσσό και μονοπωλητή. Για όποιον ενδιαφέρεται, οι προσφορές των υπολοίπων πόλεων, βρίσκονται στο στο παρακάτω λινκ.
Γιατί τα λέμε όμως όλα αυτά; Το παράδειγμα της Amazon ουσιαστικά τονίζει 2 σημαντικά ζητήματα: Αυτό το race to the bottom (η μάχη προς τα κάτω ελληνιστί), δεν έχει σταματημό και προφανώς δε σταματάει στο μηδέν. Τη στιγμή που οι πληρωτέοι φόροι μιας εταιρείας θα τείνουν προς το μηδέν, στη συζήτηση θα μπουν ο φόρος προστιθέμενης αξίας, μεταβιβαστικές πληρωμές, πιστώσεις, αναβαλλόμενοι φόροι. Όλα αυτά είναι τυπικά παραδείγματα μεταφοράς πλούτου από το φορολογούμενο, ένα φυσικό πρόσωπο ή μια μικρή ατομική επιχείρηση, προς μεγάλες, πολυεθνικές και μη, επιχειρήσεις, με τα κράτη να βάζουν πλάτες να στηρίξουν τις τελευταίες είτε για λόγους lobbying, είτε διαφθοράς, είτε λόγω του φορολογικού «ανταγωνισμού» προς τα κάτω.
Βέβαια οι πολιτικοί ανά τον κόσμο αναδεικνύουν την επίτευξη τέτοιων συμφωνιών ως τεράστιες επιτυχίες που θα σώσουν τις τοπικές κοινωνίες, θα μειώσουν την ανεργία, θα αυξήσουν τους μισθούς, και γενικώς θα ανοίξουν οι κάνουλες με τα χρήματα που θα φέρουν την ανάπτυξη. Κανείς δε θα μιλήσει για την προνομιακή μεταχείριση κολοσσών οι οποίοι πραγματικά δεν έχουν καμία ανάγκη τη στήριξη κρατών, με απεριόριστες ταμειακές ροές, με το Big4 να τους στηρίζει στο profit shifting και στο cash pooling, με εταιρείες σε offshore τοποθεσίες που μηδενίζουν τη φορολογική υποχρέωση ρίχνοντας το βάρος σε απλούς μισθωτούς, μικροεπιχειρηματίες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Επίσης, συνέπειες υπάρχουν και στις υποδομές μίας χώρας καθώς η μείωση των φορολογικών υποχρεώσεων αντιστοιχεί σε λιγότερους πόρους/δαπάνες στην παιδεία, στην υγεία, στα σχολεία, στα νοσοκομεία, στα λιμάνια, στα αεροδρόμια, στα μέσα μεταφοράς, στο προσωπικό των νοσοκομείων, σε ΜΕΘ κοκ.
Στο επόμενο άρθρο μας θα ασχοληθούμε με τις επιπτώσεις μίας εταιρείας όπως η Amazon στις δομές αγοράς, στην αγορά εργασίας, στις μονοπωλιακές πρακτικές, στις επιθετικές πολιτικές τιμών (predatory pricing) κλπ.
Μέχρι τότε, θα αναμένουμε τις λεπτομέρειες της συμφωνίας του κράτους του Μητσοτάκη με την Amazon!