O σκοτεινος κύκλος των Μ.Μ.Ε. στην Ελλάδα (2)
Στο προηγούμενο άρθρο μας για το χώρο των ελληνικών Μ.Μ.Ε. είχαμε κλείσει με τα λόγια του Λένιν :
“Οι καπιταλιστές αποκαλούν ελευθερία του Τύπου την ελευθερία των πλουσίων να εξαγοράζουν τον Τύπο...”
Θα δούμε σ’αυτό το κείμενο χαρακτηριστικά παραδείγματα της ντόπιας ολιγαρχίας, που μεταξύ των άλλων επιχειρήσεων και οικονομικών δραστηριοτήτων τους, κατέχουν και πλειοψηφικά μερίδια στις εταιρείες που έχουν τις τηλεοπτικές άδειες των 6 μεγαλύτερων τηλεοπτικων καναλιών.
Ο όμιλος Ant1, ιδρύθηκε το 1989 από τον εφοπλιστή Μίνωα Κυριακού. Μετά το θάνατό του, στην ιδιοκτησία παραμένει η οικογένεια Κυριακού.Περιλαμβάνει τηλεοπτικούς σταθμούς,ραδιοφωνικούς σταθμούς, ιντερνετικά μέσα, εταιρείες εκδόσεων κι εκτυπώσεων,ιδιωτική σχολή δημοσιογραφίας,δισκογραφική εταιρεία,εταιρεία παραγωγής τηλεοπτικών προγραμμάτων. Το 2018 οι τράπεζες χορήγησαν κοινοπρακτικό δάνειο ύψους 156.000.000ευρώ προς τον όμιλο για αναδιάρθρωση του δανεισμού του. Γνωστή η φιλική σχέση του Θοδωρή Κυριακού με την οικογένεια του Πρωθυπουργού και η διάθεση του προσωπικού του ελικοπτέρου για τις μετακινησεις του ζεύγους Μητσοτάκη. Παρουσιαστής του κεντρικού δελτίου ειδήσεων του σταθμού ο Νικος Χατζηνικολάου. Ο πατέρας του, ήταν βουλευτής και υφυπουργός Μακεδονίας και Θράκης με τη Ν.Δ. Στα μαθητικά χρόνια ήταν γραμματέας της μαθητικής παράταξης ΜΑΚΙ(ΟΝΝΕΔ) και στα φοιτητικά ήταν επικεφαλής της ΔΑΠ-ΝΔΦΚ. Πρώην κεντρικος παρουσιαστής του MEGA, την εποχή των 4 βαρόνων-μηντιαρχών (Λαμπράκη,Τεγόπουλου,Μπομπολα,Βαρδινογιάννη) του Τύπου.
Στο MEGA CHANNEL, κύριοι μέτοχοι είναι ο μεγαλομέτοχος εφοπλιστης Βαγγέλης Μαρινάκης και με μικροτερο ποσοστο η οικογένεια Μπόμπολα. Η Ντόρα Μπακογιάννη, αδελφή του πρωθυπουργού και βουλευτής της Ν.Δ. είναι κουμπάρα του εφοπλιστή. Είναι το πρώτο ιδιωτικό κανάλι που δημιουργηθηκε, με βασικούς μετόχους τους Χρ.Λαμπράκη, Κ.Τεγόπουλο, Γ.Μπόμπολα κ Β.Βαρδινογιάννη.Ιδιοκτήτες των τότε 4 μεγαλύτερων εφημερίδων(Τα Νέα, Το Βήμα,Έθνος,Ελευθεροτυπία). Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας που αναδείχθηκαν στην Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής,το 2016, για τα δάνεια στα κανάλια και στα κόμματα, το Σεπτέμβριο του 2014 δόθηκε στο MEGA ποσό 96.756.000 ευρώ για αναχρηματοδότηση προηγούμενων δανείων ποσού 120εκ. Ευρώ. Κομβική στιγμή για την "έγκυρη" δημοσιογραφία που ευαγγελιζόταν, ήταν η προσπάθεια συγκάλυψης της δολοφονίας του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου μέσω της αλλοίωσης του αυθεντικού βίντεο της στιγμής της δολοφονίας. Στα επόμενα χρόνια, οι μεγαλοδημοσιογράφοι του σταθμού(Τρέμη,Πρετεντέρης,Τσίμας,Θεοδωράκης,Καψής) στήριξαν με όλες τους τις δυνάμεις τις πολιτικές των μνημονίων.
Ο τηλεοπτικός σταθμός ALPHA (ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΗ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ Α.Ε.) και ο σταθμός STAR CHANNEL(ΝΕΑ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ A.E.) έχουν κύριο μεγαλομέτοχο την οικογένεια Βαρδινογιάννη. Ο όμιλος Βαρδινογιάννη έχει δραστηριότητες στον πετρελαϊκό/ενεργειακό, στον εφοπλιστικό, στον τραπεζικό και στον ξενοδοχειακό χώρο.Η περιουσία τους εκτιμάται ότι αγγίζει το 2015 τα €8.6 δις. Διαβάζουμε στο Ριζοσπάστη, 24/11/1996 : “Η κόντρα μεταξύ οικογένειας Βαρδινογιάννη και κατοίκων ξέσπασε πριν από αρκετά χρόνια, όταν στους "Καλούς Λιμένες" εγκαταστάθηκε η εταιρία πετρελαιοειδών ΣΕΚΑ, η οποία με δικαστικούς αγώνες προσπαθεί να διεκδικήσει εξ ολοκλήρου την παραθαλάσσια περιοχή, με προφανή στόχο τη μετατροπή της σε ιδιωτικό κέντρο. Συγκεκριμένα, η οικογένεια Βαρδινογιάννη ισχυρίζεται ότι ο Νικόλαος Βαρδινογιάννης το 1961 αγόρασε στην περιοχή μεγάλη έκταση γης και σ' αυτήν συμπεριλαμβάνεται και ο όρμος "Καλοί Λιμένες". Από τότε που πέθανε ο Ν. Βαρδινογιάννης, οι κληρονόμοι του άρχισαν δικαστικούς αγώνες κατά των ιδιοκτητών των σπιτιών του οικισμού. Σύμφωνα με τα στοιχεία των συνηγόρων υπεράσπισης των ...κατηγορουμένων χωρικών, ο οικισμός της Κοινότητας Πηγαϊδακίων, καθώς και η ευρύτερη περιοχή, έχει χαρακτηριστεί από πολύ παλιά ως δασική και μη μεταβιβάσιμη. Αλλωστε αυτό προκύπτει και από τις περισσότερες αποφάσεις των δικαστηρίων, που πάντα αθωώνουν τους δήθεν καταπατητές….Την έντονη αγανάκτησή του για τη συνεχιζόμενη από παλιά κατάσταση στον οικισμό, εκφράζει στο "Ρ" και ο Γιάννης Ανδρουλιδάκης: "Ο,τι κι αν κάνουμε εδώ, βρίσκουμε τον μπελά μας", τονίζει. "Δεν τους πειράζουμε, αυτοί συνέχεια μας ενοχλούν. Φτιάξαμε εκεί κάποια σπιτάκια για να παραθερίζουμε το καλοκαίρι με τα παιδιά μας. Πιστεύουμε ακράδαντα ότι χτίσαμε σε κοινοτικό χώρο, όπου μπορεί να είμαστε παράνομοι, αλλά το ίδιο ισχύει και γι' αυτούς. Ολα τα κτίσματα που έχουν εκεί είναι χωρίς άδειες και έχουν ενταχθεί στα κατεδαφιστέα. Δε μας αφήνουνε νερό, μας κάνουν ζημιές κατά καιρούς, πότε βάζοντας σε κάποιο σπίτι φωτιά, πότε σπάζοντας κάποιο άλλο. Πάντα ισχυρίζονται, βέβαια, ότι δεν τα κάνουν αυτοί αλλά κάποιοι άγνωστοι…”
Το μηντιακό συγκρότημα του ΣΚΑΙ, με μεγαλομετόχους την οικογένεια Αλαφούζου, έχει στο “χαρτοφυλάκιό” του και την εφημερίδα “Καθημερινή”. Οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιείται ο όμιλος Αλαφούζου, ανήκουν στο χώρο του εφοπλισμού, των Μ.Μ.Ε. και του επαγγελματικού ποδοσφαίρου(Π.Α.Ε. Π.Α.Ο.). Είναι γνωστή η υπόθεση της “σύγκρουσης” του ιδρυτή του ομίλου Αριστείδη Αλαφούζου(ανοιχτά δεξιός) με τον Κων.Μητσοτάκη. Γράφει η πρώην υπουργός της Ν.Δ. Φάνη Πάλλη Πετραλιά : «Δύο ημέρες μετά την αγορά της Καθημερινής, μας κάλεσαν ο Παύλος και η Ντόρα στο σπίτι τους στη Στησιχόρου, σε δείπνο προς τιμήν του κυρίου και της κυρίας Αλαφούζου.Παρόντες είναι ο Μητσοτάκης και η Μαρίκα, ο Γιάννης Αλαφούζος με τη σύζυγό του, ο Νίκος Λιναρδάτος και η Κέλλυ Μπουρδάρα. Δεκατέσσερις συνδαιτυμόνες, όλοι φίλοι του ζεύγους Μπακογιάννη. Σε κάποια στιγμή λοιπόν σηκώνεται ο Αριστείδης Αλαφούζος και υψώνοντας το ποτήρι του λέει απευθυνόμενος στον Μητσοτάκη: “Αγαπητέ πρόεδρε, θα ήθελα να πω ενώπιον όλων των παρευρισκομένων ότι αυτή την εφημερίδα την αγόρασα μόνο και μόνο για να σας κάνω πρωθυπουργό”». (ΣΑΡΑΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΩΡΑ, ΓΕΓΟΝΟΤΑ, ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΑ ΚΑΙ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ, κεφ. Η εποχή Μητσοτάκη.) Όμως, το 1993, όταν ο Κων.Μητσοτάκης ως πρωθυπουργός,αποκάλεσε “χαμαιτυπείο” το «ΣΚΑΙ» και η κυβέρνηση δεν του έδινε τηλεοπτική άδεια, ο Αρ.Αλαφούζος έδωσε συνέντευξη στη δημοσιογράφο Τζώρτζια Κοντράρου, των “ΝΕΩΝ” και ανέφερε : “Και επειδή του κ. Μητσοτάκη τού ξεφεύγουν κουβέντες, κατάλαβα ότι αυτά τα μικροποσά τα διέθετε όχι για τόσο θεμιτούς σκοπούς...Είπαμε να βοηθήσουμε στις εκλογές, αλλά όχι κι έτσι. Την προτελευταία φορά που τον συνάντησα, του είπα πως θα του δώσω ένα ποσό μεγάλο, κι εδώ τελειώνουμε. Τελεία και παύλα. Πράγματι, στις 12 Οκτωβρίου τού έδωσα μια επιταγή 1.000.000. δολαρίων». Αυτά κατέθεσε και σε ειδικό ανακριτή μόνο που αργότερα ανακάλεσε την κατάθεση και η υπόθεση δεν ερευνήθηκε ποτέ.
Οι μεγαλοδημοσιογράφοι του ομίλου ΣΚΑΙ στήριξαν τις μνημονιακές πολιτικές, το “ΝΑΙ” στο δημοψήφισμα του 2015 καθώς και κάθε νεοφιλελεύθερο μέτρο οικονομικής αφαίμαξης του δημοσίου πλούτου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι Μπάμπης Παπαδημητρίου και Κων.Μπογδάνος που εκλέχτηκαν βουλευτές με το κόμμα της Ν.Δ. Η δημοσιογραφία του ΣΚΑΙ, με την ειδησεογραφική θεματολογία που επέλεξε, συντήρησε και πριμοδότησε το πολιτικό αφήγημα “των δύο άκρων” έτσι ώστε να διαμορφώσει μία “δεξαμενή” ψηφοφόρων για τη “σοβαρή Χρυσή Αυγή” που θα ερχόταν στην εξουσία.
Τέλος έχουμε τον τηλεοπτικό σταθμό OPEN του επιχειρηματία Ιβάν Σαββίδη. Πολυσχιδής επιχειρηματίας, ο μοναδικός από τους μηντιάρχες που δεν έχει άμεση σχέση με εφοπλιστική δραστηριότητα. Οι επιχειρηματικές κινήσεις του απλώνονται σ'ενα ευρυ φάσμα επενδύσεων. Είτε στη Ρωσία είτε στην Ελλάδα, με κέντρο τη Θεσσαλονικη, επενδύει στο real estate,στον τουριστικό τομέα, στην εμφιάλωση και επεξεργασία νερού, στον Ο.Λ.Θ.(Οργ.Λιμενως Θεσ/κης) και αρκετές ακόμα. Η πλέον εμβληματική κίνηση που έκανε, ήταν η εφάπαξ αποπληρωμή των χρεών της Π.Α.Ε. Π.Α.Ο.Κ.(τον είχε αγοράσει το 2012) προς το δημόσιο το 2015. Το 2018 οι New York Times έγραψαν : «Εδώ και χρόνια ο Ιβάν Σαββίδης είναι ο άνθρωπος του Κρεμλίνου στην Ελλάδα».
Το 2012, το Reuters, σε δημοσίευμα που αναφερόταν στο «τρίγωνο της εξουσίας» στην Ελλάδα αναφέρθηκε στις στενές σχέσεις των ελληνικών Μ.Μ.Ε. με επιχειρηματικά συμφέροντα που οδήγησαν τη χώρα στην κρίση. Στο άρθρο υπήρχαν και δηλώσεις του Γιάννη Αλαφούζου του ΣΚΑΪ, όπου έλεγε ότι “κάποια μέσα ενημέρωσης στην Ελλάδα είναι στην ουσία γραφεία τύπου επιχειρηματικών ομίλων….έχει αναπτυχθεί μια εντελώς άρρωστη κατάσταση. Σκοπός των μέσων ενημέρωσης έχει γίνει σε σημαντικό βαθμό η εξυπηρέτηση ειδικών αποστολών για τους ιδιοκτήτες τους». Γεγονός που αποδεικνύει την άποψη του κ. Αλαφούζου είναι ότι οι ελληνικές τράπεζες δάνεισαν 900 εκατομμύρια ευρώ σε Μ.Μ.Ε., ακόμα και μέσα στα μνημονιακά χρόνια, με μη ασφαλείς εγγυήσεις σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας που κατατέθηκαν στην Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής για τα θαλασσοδάνεια στα κανάλια και τα πολιτικά κόμματα. Και σα να μην έφταναν αυτά τα κεφάλαια που χορηγηθηκαν στα κανάλια, από τις ανακεφαλαιοποιημένες τράπεζες που έσωσαν οι φορολογούμενοι, βλέπουμε σε καιρούς πανδημίας και οικονομικής κρίσης να επιδοτούνται από την κυβέρνηση Μητσοτάκη με τις περιβόητες λίστες “Πέτσα” με δεκάδες εκατομμύρια ευρώ.
Θα κλείσουμε με την άποψη του Δημήτρη Τρίμη, προέδρου της ΕΣΗΕΑ το 2012, που κατέγραψε τότε στο ρεπορτάζ του το Reuters :
«Υπάρχει ένα τρίγωνο από πολιτικές δυνάμεις, οικονομικές δυνάμεις και ιδιοκτήτες των ΜΜΕ, και κανείς δεν μπορεί να πει ποιος έχει το πάνω χέρι.Ξεκινά από την κορυφή, μεταξύ του υπουργού και του εκδότη, και περνάει μέσα στο γραφείο Τύπου και του δημοσιογράφου. Είναι μια πυραμίδα».