Ας τους κάνουμε δύσκολη τη βάρδια...
Η αφορμή για το άρθρο είναι η σύγχυση που επικρατεί στην πλειονότητα αυτού που αποκαλούμε “μέσος καθημερινός χρήστης” ηλεκτρονικών μέσων(pc/mobile) επικοινωνίας και πληροφόρησης.Σύγχυση που αφορά τη διαδικτυακή ανωνυμία και την προστασία της διαδικτυακής “ατομικής ζωής”. Αιτία μία, έστω μικρή, καταγραφή των δυνατοτήτων του Κράτους στον έλεγχο και παρακολούθηση κάθε ατόμου. Στο τέλος θα προτείνουμε κάποιες ενέργειες, που θεωρούμε απαραίτητες για την ηλεκτρονική παρουσία του κάθε ατόμου, που θέλει να συμμετέχει στην κινηματική διαδικασία και κυρίως σε πορείες,συγκεντρώσεις,συνελεύσεις.
Σταχυολογώντας από τη συνέντευξη που είχε δώσει το 2015 ο Richard Stallman, ο “πατέρας του ελεύθερου λογισμικού” με αφορμή την ομιλία του στο Common Fest του Barikat διαβάζουμε:
“Δεν βλέπω κάποια πιθανή άμυνα πέρα από την πολιτική ήττα της πλουτοκρατίας.Η τεχνολογία μπορεί να μας προστατέψει από κάποια συστήματα παρακολούθησης, άλλα στις μέρες μας, είναι πλέον διαδεδομένη η παρακολούθηση των πολιτών από τις ίδιες τις συσκευές τους όταν αυτές βασίζονται σε λογισμικό κλειστού κώδικα...Παραδείγματα τέτοιας κακόβουλης λειτουργικότητας αποτελούν η παρακολούθηση της δραστηριότητας του χρήστη, η σχεδίαση προϊόντων που περιορίζουν το τι μπορεί να κάνει ένας χρήστης με τα δεδομένα στον υπολογιστή του (DRM), κερκόπορτες που δέχονται εντολές από τρίτους, καθώς και συσκευές που πλέον λογοκρίνουν.
Τι αποτελεί όμως κακόβουλο λογισμικό;
Τα Microsoft Windows και το λογισμικό των i-πραγμάτων εκπληρώνουν και τα 4 κριτήρια (παρακολούθηση, περιορισμός, κερκόπορτες, λογοκρισία),το λογισμικό των Mac έχει δυνατότητες παρακολούθησης και περιορισμού DRM (Διαχείρηση ψηφιακών περιορισμών). Το Android διαθέτει μια σχεδόν καθολική κερκόπορτα που επιτρέπει στη Google την εγκατάσταση η απεγκατάσταση οποιασδήποτε εφαρμογής.
Και σχεδόν όλα τα κινητά τηλέφωνα διαθέτουν μια κερκόπορτα που επιτρέπει τη μετατροπή τους σε κοριούς, που ηχογραφούν όλη την ώρα και αναμεταδίδουν όλες τις συζητήσεις που καταγράφουν, και αν νομίζεις ότι θα τα γλυτώσεις όλα αυτά με το να το απενεργοποιήσεις, τότε πλανάσαι, γιατί το κινητό σου συνεχίζει να αναμεταδίδει προσποιούμενο ότι είναι κλειστό. Ο μόνος τρόπος είναι η αφαίρεση της μπαταρίας αλλά συνήθως αυτό για να πετύχει προϋποθέτει και την απενεργοποίηση των μικρότερων μη-αφαιρούμενων μπαταριών, που κάποια μοντέλα διαθέτουν…Δυστυχώς όμως μας παρακολουθούν και μέσω των υποδομών που χρησιμοποιούμε και δεν ανήκουν σε μας. Για παράδειγμα, για να λειτουργήσει ένα τηλέφωνο χρειάζεται ένα τηλεφωνικό δίκτυο. Το τηλεφωνικό δίκτυο είναι σχεδιασμένο για να καταγράφει το σε ποιόν μιλάς και που βρίσκεσαι. Κάθε κινητό τηλέφωνο μέσω της μέτρησης της ποιότητας σήματος πού έχει με κάθε κεραία (τριγωνοποίηση) μπορεί να αποκαλύψει με σχετικά καλή ακρίβεια τη θέση της κάθε συσκευής και αυτή η πληροφορία γίνεται διαθέσιμη στον Μεγάλο Αδερφό. Παράλληλα, οι πάροχοι δικτύου καταγράφουν της επικοινωνίες μας στο διαδίκτυο. Συνεπώς, είναι δύσκολο να αντιμετωπίσεις την παρακολούθηση. Εάν δεν χρησιμοποιείς κινητό δεν μπορούν να ξέρουν που βρίσκεσαι. Εάν συνδέεσαι στο διαδίκτυο μέσω TOR και επιπλέον κρυπτογραφείς τις επικοινωνίες σου, τότε σε ένα βαθμό μπορείς να περιορίσεις τη δυνατότητα τους να ταυτοποιούν και να παρακολουθούν. Αλλά δεν μπορείς να χρησιμοποιείς κινητό και να μην αποκαλύπτεις την θέση σου, ούτε είσαι προστατευμένος από τη μετατροπή της συσκευής σε κοριό. Και ακόμα χειρότερα, υπάρχουν κάμερες σχεδιασμένες για να ανιχνεύουν και να ταυτοποιούν πρόσωπα, που δεν υπάρχει ένας ξεκάθαρος τρόπος να τις αντιμετωπίσεις. Οι κάμερες αυτές αναγνωρίζουν και πινακίδες αυτοκινήτων και δημιουργούν βάσεις δεδομένων για το πού και πότε βρίσκεται το κάθε όχημα. Το Ηνωμένο Βασίλειο κρατάει τα ηνία σε αυτή την κατεύθυνση καθώς για μία δεκαετία διέθεταν ένα σύστημα που παρακολουθούσε κάθε όχημα κάθε στιγμή μέσω καμερών στους δρόμους, και το χρησιμοποιούσαν για να καθυστερούν γνωστούς διαδηλωτές μέσω τυπικών ελέγχων αποτρέποντας τους από το να φτάσουν στη διαδήλωση.Αντιλαμβανόμαστε πως αυτά τα συστήματα απειλούν τα ανθρώπινα δικαιώματα και την δημοκρατία καθώς δίνουν τη δυνατότητα στις κυβερνήσεις να γνωρίζουν τις κινήσεις των πολιτών. Εάν η κυβέρνηση γνωρίζει το ποιος μιλάει με ποιόν, τότε μπορεί να αποκαλύψει δημοσιογραφικές πηγές καθώς και whistleblowers (άτομα που προβαίνουν σε αποκαλύψεις εκ των έσω).
Εάν η κυβέρνηση μπορεί να εντοπίσει όλους τους whistleblowers τότε μπορεί και να τους φυλακίσει όλους τους θωρακίζοντας έτσι την δυνατότητα της κυβέρνησης να πράττει ότι θέλει εν κρυπτώ. Συνεπώς η δημοκρατία δεν μπορεί να αντέξει το επίπεδο παρακολούθησης που έχουμε πλέον, το οποίο είναι ανώτερο και από αυτό το οποίο διέθετε η πρώην Σοβιετική Ένωση. Οφείλουμε να μειώσουμε το επίπεδο γενικής παρακολούθησης στο επίπεδο που δεν θα επιτρέπει στις κυβερνήσεις να ανιχνεύουν δημοσιογραφικές πηγές ή να ξέρουν ποιος είναι αντιστεκόμενος. Εν τέλει μπορούμε να προστατευτούμε από κάποιες μορφές παρακολούθησης αλλά δεν μπορούμε να προστατευτούμε αποτελεσματικά εναντίων όλων των μορφών, και η αντίσταση σε κάποιες μορφές παρακολούθησης είναι τόσο δύσκολη που δεν μπορούμε να περιμένουμε από την δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα να το πετύχουν. Παρεμπιπτόντως, πρέπει να σταματήσει η χρήση πλαστικού ή ηλεκτρονικού χρήματος και να χρησιμοποιούνται μόνο μετρητά…
Σε κάθε περίπτωση, είναι λάθος να θεωρούμε τα κοινωνικά δίκτυα ως κάτι ομοιογενές. Διαφορετικά συστήματα, έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά, καλά και κακά. Το Facebook για παράδειγμα είναι αρκετά διαφορετικό από το Twitter.Παλιότερα ήταν εύκολο να αποκτήσεις ένα λογαριασμό στο Twitter χωρίς να αποκαλύψεις τα στοιχεία σου. Σε αυτό το σημείο εάν ήσουν αρκετά προσεκτικός ώστε να συνδέεσαι έμμεσα με το Twitter τότε μπορούσες να είσαι σχετικά ασφαλής.Δεν ήταν ένα καθολικό σύστημα λογοκρισίας καθώς μπορούσες να έχεις ένα λογαριασμό για τον ακτιβισμό σου, έναν άλλον για τη δουλειά και έναν άλλο για τους φίλους σου…Οι ψηφοφορίες δεν πρέπει να γίνονται από υπολογιστές. Η ψηφοφορία μέσω internet είναι ακόμα χειρότερη. Η ψηφοφορία μέσω internet είναι μια ιδέα τσαρλατάνου. Αν κάποιος ψηφίζει από έναν μολυσμένο υπολογιστή, ο οποίος ανήκει σε ένα botnet [Σ.τ.Μ botnet: δίκτυο από μολυσμένους υπολογιστές] τότε το botnet μπορεί να ψηφίζει για αυτόν. Πέρα από αυτό ένα τέτοιο σύστημα απαιτεί και έναν εξαιρετικά ασφαλή σερβερ ψηφοφοριών, πράγμα εξαιρετικά δύσκολο….Όταν οι εταιρείες συλλέγουν δεδομένα τα διαθέτουν στο κράτος .Έτσι αν οι εταιρείες έχουν δεδομένα για όλους έτσι και το κράτος έχει δεδομένα για όλους. Μερικές φορές επίσης το κράτος απαιτεί από τις εταιρείες να συγκεντρώνουν τα δεδομένα των πολιτών για λογαριασμό του...”
Όταν αναφερόταν ο Stallman το 2015 στην ανταλλαγή των προσωπικών πληροφοριών μεταξύ εταιρειών και Κράτους είχε περιγράψει και στιγμές από το μέλλον. Σε γιγαντιαίο πια βαθμό. Διαβάζουμε στο osarena :
“Έχουμε δηλαδή την πανίσχυρη Google να αξιοποιεί τα εργαλεία της και να τα προσφέρει στις κυβερνήσεις οι οποίες επιθυμούν να δημιουργήσουν εφαρογές που θα βοηθήσουν στην διαχείριση της εξάπλωσης της νόσου. Έτσι, αυτά τα δεδομένα που θα αποθηκεύονται στους servers της Google, θα μεταφέρονται σε κρατικούς servers για την εξαγωγή στατιστικών. Αυτό είναι το ένα. Συνεχίζοντας όμως, η Google και η Apple ανακοίνωσαν συνεργασία...Με αυτή τους την πολυφανή συνεργασία, οι δυο εταιρείες ισχυρίζονται πως θα δημιουργήσουν μια σειρά από εργαλεία (έχει δημιουργηθεί ένα ) τα οποία έχουν σκοπό να βοηθήσουν για την παρακολούθηση της διάδοσης του ιού. Τεχνικά, αυτό σημαίνει πως θα υπάρξει διασυνδεσιμότητα ανάμεσα στα λειτουργικά τους συστήματα Android και iOS, συγκεντρώνοντας στοιχεία από επίσημες υγειονομικές αρχές σε ολόκληρο τον κόσμο.”
Παρακάτω θα παραθέσουμε μία λίστα των προσωπικών μας πληροφοριών που έχουμε “παραχωρήσει” σε δύο από τις κυρίαρχες εταρείες του διαδικτύου :
Η Google γνωρίζει πού ήσουν. Πού έχεις ταξιδέψει. Ποια τοποθεσία έχεις επισκεφτεί. Ειδικά αν έχουμε μόνιμα ανοιχτό το location tracking μαζί με 4G, η ακρίβεια είναι στο μέγιστο βαθμό.
Η Google γνωρίζει ο,τιδήποτε έχεις αναζητήσει στο διαδίκτυο, σε όλες τις συσκευές που έχεις καταχωρημένες στο google προφίλ σου, ακόμα κι αν έσβησες την αναζήτηση.
Η Google διαθέτει ένα διαφημιστικό προφίλ για κάθε χρήστη των υπηρεσιών της. Δημιουργεί ένα προφίλ διαφήμισης με βάση τις πληροφορίες σας, συμπεριλαμβανομένης της τοποθεσίας σας, του φύλου, της ηλικίας, των χόμπι, της καριέρας, των ενδιαφερόντων, της σχέσης, του πιθανού βάρους(smartwatches/trackers) και το εισόδημα.
Η Google γνωρίζει όλες τις εφαρμογές που χρησιμοποιείτε. Η Google αποθηκεύει πληροφορίες για κάθε εφαρμογή και επέκταση που χρησιμοποιείτε. Ξέρουν πόσο συχνά τα χρησιμοποιείτε, πού τα χρησιμοποιείτε και με ποιον τα χρησιμοποιείτε για να αλληλεπιδράσετε. Αυτό σημαίνει ότι ξέρουν με ποιον μιλάτε στο Facebook, με ποιες χώρες μιλάτε, τι ώρα κοιμάστε.
Η Google αποθηκεύει όλο το ιστορικό σας στο YouTube, οπότε πιθανώς ξέρουν αν πρόκειται να γίνετε γονέας σύντομα, εάν είστε συντηρητικός, εάν είστε προοδευτικός, εάν είστε Εβραίοι, Χριστιανοί ή Μουσουλμάνοι, εάν αισθάνεστε κατάθλιψη ή αυτοκτονία, εάν είστε ανορεξικοί.
Το Faceboook καταγράφει σχεδόν τα πάντα. Αυτό περιλαμβάνει κάθε μήνυμα που έχετε στείλει ποτέ, κάθε αρχείο που έχετε στείλει ποτέ, όλες τις επαφές στο τηλέφωνό σας και όλα τα ηχητικά μηνύματα που έχετε στείλει ποτέ. Κατά συνέπεια ανα πάσα στιγμή έχει τη δυνατότητα συσχετίσεων όλων των επαφών σας και των επαφών των επαφών σας κ.ο.κ. Με ό,τι συνεπάγεται κάτι τέτοιο για τη δημιουργία του κοινωνικού και κατ’επέκταση του ιδεολογικού προφίλ.
Τα δεδομένα που συλλέγουν περιλαμβάνουν παρακολούθηση όπου βρίσκεστε, ποιες εφαρμογές έχετε εγκαταστήσει, όταν τις χρησιμοποιείτε, για ποια χρήση, πρόσβαση στην κάμερα web και το μικρόφωνό σας ανά πάσα στιγμή, τις επαφές σας, τα email σας, το ημερολόγιό σας, το ιστορικό κλήσεων, τα μηνύματα που στέλνετε και λαμβάνετε, τα αρχεία που κατεβάζετε, τα παιχνίδια που παίζετε, τις φωτογραφίες και τα βίντεό σας, τη μουσική σας, το ιστορικό αναζήτησης, το ιστορικό περιήγησής σας, ακόμη και τους ραδιοφωνικούς σταθμούς που ακούτε.
Μετά την περιγραφή των πραγματικά μεγάλων δυνατοτήτων που έχει το Κράτος, μέσω της διάθεσης σημαντικών κεφαλαίων και πόρων στην παρακολούθηση και καταγραφή των προσωπικών μας δεδομένων, θα παραθέσουμε κάποιες προτάσεις προστασίας της ηλεκτρονικής μας παρουσίας. Και πολύ περισσότερο όταν βρισκόμαστε “στο δρόμο”.
Όταν συμμετέχουμε σε πορείες, συγκεντρώσεις, η ασφαλέστερη λύση είναι να μην έχουμε μαζί μας την “κύρια” συσκευή μας. Είναι αρκετή μία “απλή”(όχι smartphone) συσκευή που να περιέχει μόνο τις απολύτως απαραίτητες επαφές μας. Χωρίς εγκαταστημένες εφαρμογές κοινωνικών δικτύων.
Aν επιλέξουμε να έχουμε smartphone συσκευή όταν θα βρεθουμε “στο δρόμο”, φροντίζουμε να γνωρίζουμε πολύ καλά τις δυνατότητες που μας παρέχει, έτσι ώστε να είμαστε σε θέση να τις χρησιμοποιήσουμε άμεσα. Π.χ. ενεργοποίηση Airplane mode, ενεργοποίηση της κάμερας του τηλεφώνου όταν είναι κλειδωμένο, πώς παίρνουμε screenshot. Tη συσκευή φροντίζουμε να μην την έχουμε χρησιμοποίησει προγενέστερα(εφαρμογες social media).
Επιλέγουμε οι επικοινωνίες να μη γίνουν με τους “παραδοσιακούς τρόπους”, SMS, κλησεις μεσω της εφαρμογής του τηλεφώνου(Phone). Aν έχουμε smartphone χρησιμοποιούμε Signal(απλή κι ευχρηση εφαρμογή). Επειδή χρειάζεται σύνδεση με internet μπορούμε να ανοίξουμε 4G σε προκαθορισμένη ώρα για να επικοινωνήσουμε με κάποιον που βρίσκεται σε διαφορετικό γεωγραφικό σημειο.
Επιλέγουμε κλείδωμα της συσκευής μόνο με κάποιο κωδικό(pin). Όχι με δακτυλικό αποτύπωμα ή αναγνώριση προσώπου.
Απενεργοποιούμε κάθε cloud backup και σβήνουμε την αντίστοιχη εφαρμογή, πριν τη συμμετοχή μας σε κάθε περίπτωση που αναφέραμε.
Αν χρησιμοποιήσουμε την κάμερα για φωτογραφιες ή βίντεο κάποιου γεγονότος π.χ. συγκρούσεις με τις δυνάμεις καταστολής, προσέχουμε να μην έχουμε στο κάδρο πρόσωπα διαδηλωτών. Αυτονόητο πως δε δημοσιοποιούμε ποτέ και για κανένα λόγο πρόσωπα.Επίσης ποτέ δεν “ανεβάζουμε” φωογραφίες σε social media χωρίς πρώτα να έχουν σβηστεί τα metadata. Πρότασή μας να μην αντικαταστήσουμε το ρόλο των φωτορεπόρτερ. Μόνο σε πολύ εξαιρετικές περιπτώσεις που δεν υπάρχει φωτορεπόρτερ κοντά στο γεγονός.
Δε χρησιμοποιούμε εφαρμογές αποθηκευσης κωδικών(password managers). Ειδικά σε κινητά τηλέφωνα και tablets.
Κλείνοντας θα αναφερθούμε στην περίπτωση που η φορητή συσκευή μας επιστραφεί, αφού έχει βρεθεί για αρκετή ώρα στη διάθεση κρατικών υπαλλήλων. Αν υπάρχει η οικονομική δυνατότητα αλλάζουμε συσκευή. Αν όχι, σβήνουμε τα πάντα με hard reset και όταν ενεργοποιηθεί ξανά, δημιουργούμε νέο προφίλ, νέο χρήστη. Αμέσως μετά αλλάζουμε κωδικούς σε όλες τις εφαρμογές που χρησιμοποιούσαμε.
Με
το άρθρο προσπαθήσαμε να δώσουμε μια
εικόνα από την πληθώρα των “όπλων” που
έχει το Κράτος απέναντι στο άτομο. Για
να είναι αποτελεσματικά όμως απαιτείται
και ο δικός μας εφησυχασμός. Η αντίληψη
πως “σιγα μην ασχοληθεί με μένα” το
κάθε ψηφιακό εργαλείο του Κράτους. Η
αντίληψη του “να προλάβω να ανεβάσω
γρήγορα τη φωτογραφία” στο όποιο social
media για την επιβράβευση των likes. Ωριμάζοντας
ψηφιακά καταφέρνουμε την ανάγκη σπατάλης
περισσότερων κρατικών πόρων και κεφαλαίων για να
αντιμετωπίσουν περισσότερους ανθρώπους
που θα αντιστέκονται με κάθε τρόπο. Κεφάλαια που η κανονικότητα έχει δείξει πως θέλουν να τα χρησιμοποιούν ως τροφή των καπιταλιστικών "τεράτων".
Ας τους κάνουμε δύσκολη τη βάρδια...
-----------------------------------
https://osarena.net/prosopika-dedomena-se-epoches-pandimias/
https://barikat.gr/content/o-richard-stallman-milaei-sto-barikat
https://theintercept.com/2017/02/20/how-to-run-a-rogue-government-twitter-account-with-an-anonymous-email-address-and-a-burner-phone/
https://www.gnu.org/philosophy/surveillance-vs-democracy.html